Deze blog over de manosphere verscheen op 25 maart als Opiniestuk in Dagblad Trouw

De manosphere roept ongeloof, verontwaardiging en boosheid op. Niet alleen bij de kijkers van Louis Theroux’ veelbesproken documentaire erover, maar ook bij vrouwen die het in hun omgeving tegenkomen (Trouw, 23 maart). De neiging is om dit gedachtegoed spottend neer te sabelen. Maar ik vraag me af of we daarmee geholpen zijn. Het maakt de kloof tussen vrouwen en mannen groter en geeft deze stroming alleen maar meer voeding.

Ik herken patronen uit mijn eigen documentaire over verslaving, waarvan ik ook leerde dat we beter de onderliggende problematiek serieus kunnen nemen. Kennelijk is er in onze samenleving een dynamiek ontstaan dat bepaalde mannen zich zo leeg en onwaardig voelen dat zij hun vlucht nemen tot de online manosphere.

Liefdevolle coaches

De manfluencers geven bepaalde jongens zelfvertrouwen. Ze zijn een kei in content maken. In de film van Theroux presenteren ze zich als liefdevolle coaches die hun volgers de weg wijzen naar rijkdom, macht en bewondering. Dat begint nobel, met tips over fitness, gezonde voeding en crypto. Jongens die opgroeiden zonder vader, tegenslag kenden of weinig perspectief zien worden door manfluencers eerst bevestigd in hun slachtofferrol en daarna aangemoedigd om daaruit te stappen. De volgers ervaren richting, kweken spierbundels en verdienen wat met crypto. Er ontstaat zo een broederschap en gevoel van controle.

Dat de manosphere draait om lichaam, prestatie en seksualiteit brengt risico’s met zich mee: het zijn precies de domeinen waarvan onderzoek laat zien dat middelengebruik en pornografie er bovengemiddeld voorkomen onder jonge mannen.

De manfluencers geven bepaalde jongens zelfvertrouwen

Een ander risico is de gemeenschappelijke ideologie die erachter blijkt te zitten. Manfluencers werpen ons terug naar een tijd waarin mannen dominant zijn over vrouwen, andere genders niet getolereerd worden en monogamie alleen voor vrouwen geldt. Het welzijn van hun volgers zal ze worst zijn. Het gaat hen om geld en macht. Intussen dragen zij bij aan haat, isolement en geweld.

Drempels overwinnen

Wat gaan we eraan doen?

Tegenover het manbeeld dat door deze influencers de wereld in geholpen wordt, staat een ander manbeeld van mannen die succesvol zijn, echt iets bereikt hebben, maar op een gezonde manier. Niet met geweld of het vernederen van anderen, maar met respect voor en in samenwerking met vrouwen en andere mooie mensen. Geef hen doelbewust een platform om tegenwicht te bieden.

Neem bijvoorbeeld Jeroen Kampschreur (26), de meest succesvolle Nederlandse winterparalympiër ooit, die onlangs zijn derde gouden medaille won op de Paralympische Winterspelen. Welke drempels moet je allemaal overwinnen wanneer als kind je benen geamputeerd zijn? Hij noemt zichzelf Jeroen Unlimited en zijn levensmotto is: ‘Als je een beperking hebt, zijn de enige grenzen die je hebt, de grenzen in je hoofd.’

Of denk aan de studenten van TU Delft die acht keer de World Solar Challenge wonnen, of Boyan Slat die als tiener begon met The Ocean Cleanup: mannen die bouwen aan iets groters dan zichzelf.

Beter zelfbeeld

Met verontwaardigde reacties wijzen we jongens geen uitweg uit de manosphere. We geven ze alleen meer reden om zich verder terug te trekken in de enige plek waar ze zich begrepen voelen. Laten we het goede voorbeeld geven, zonder loze vooruitzichten over snel geld en bezit en vrouwen als lustobject. Succesvol zijn is niet alleen weggelegd voor de slimste of sterkste. Het vergt een goed idee, passie en doorzettingsvermogen. Als jongens zien dat zij iets positiefs kunnen doen om de wereld mooier te maken, dan draagt dat bij aan een beter zelfbeeld.

Kampschreur, het Solar Team, Boyan Slat, ze bestaan. Maar een goed verhaal vertelt zichzelf niet. Scholen, jongerenorganisaties, sponsoren en mediaprofessionals kunnen samen zorgen dat deze mannen zichtbaar worden voor de jongens die hen nodig hebben. Als filmmaker en verhalenverteller weet ik hoe krachtig dat kan zijn. De verhalen zijn er. Ze moeten alleen nog verteld worden.

Wat volgde op het opiniestuk in Trouw, was deze oproep van correspondente Laura van Baars en vervolgens de reacties van lezers.

Ook een opiniestuk schrijven? Klik hier voor tips.