Een verhaal dat bleef hangen

Geroerd was ik, begin juli bij een wijkvertoning van ‘Waarom stopt ie niet gewoon?’, toen een van de bezoekers sprak. Ze vertelde over haar oudere buurvrouw, die in de straat bekend stond als alcoholiste, eenzaam en een beetje zonderling. De bezoeker was eraan gewend geraakt dat die buurvrouw eens in de zoveel tijd aan haar deur belde. “Ik dacht wel eens: oh jee, daar is ze weer…” zei ze. “Maar de vrouw was niet lastig. Ze wilde gewoon wat van zich afpraten. Dan liet ik haar vertellen en was ze dankbaar dat ik haar even wilde aanhoren.” Met de andere buren in haar portiek sprak ze af dat zij af en toe de buurvrouw opvingen als het haar echt niet uitkwam. Zo hielden meerdere buren de buurvrouw in het oog, totdat ze overleed. Toen bleek dat er geen familie meer was, zijn een paar buren naar de uitvaart gegaan.

Het ontroerde mij omdat de bewoners in de straat er samen voor zorgden dat deze oude, eenzame dame haar waardigheid behield.

Niet overal is het zo

Gelukkig woon ik in een wijk waar mensen elkaar begroeten en een praatje maken. Mijn bovenbuurvrouw besproeit mijn tuin als ik op vakantie ga, en bij de buurman kan ik over de schutting klimmen als ik mijzelf weer eens heb buitengesloten. En regelmatig maak ik een babbeltje met Juan van de gemeentelijke dienst die onze straat schoonhoudt.
Maar ik heb dat ook anders meegemaakt.

Onbekend maakt onbemind. In veel wijken in grote steden is er haast geen onderling contact. En zonder contact groeit al snel het onbegrip.

Wat je niet ziet, is er ook

Problemen met middelengebruik vinden vaak achter de voordeur plaats. Totdat iemand luidruchtig wordt of overlast geeft. Dán zijn de meningen klaar. Maar een verslaving begint niet met chaos of geweld. De meeste mensen die kampen met een (beginnende) verslaving werken gewoon, halen boodschappen, doen hun best.

Wat er speelt zie je vaak niet.
Pijn, trauma, leegte, eenzaamheid. Dingen die je liever wegduwt — of verdooft.

Wat kun je als buur doen?

Tijdens het nagesprek bij de film stelde de gespreksleider de vraag:

“Wat kunnen we als buren doen om elkaar meer te betrekken?”

Het voorbeeld van de vrouw uit mijn inleiding was prachtig. Maar het hoeft niet altijd zo groot te zijn.Het begint met een praatje — over het weer, over de kinderen. Een glimlach op straat. Een uitnodiging voor een kopje thee.

Zonder dat het zwaar hoeft te worden

We zijn vaak geneigd om het probleem van een ander te willen oplossen — en juist die neiging kan ons terughoudend maken om contact te maken. Want stel dat het ‘meer’ wordt?
Maar contact maken hoeft niet zwaar te zijn.
Soms is het al genoeg om even te luisteren, iemand in de ogen te kijken, te laten merken: ik zie je.

Dat ene moment kan voor een ander al van grote waarde zijn.

Gezien worden

Voor iemand die worstelt — met middelen, met zichzelf, met het leven — kan zo’n klein gebaar het verschil maken.
Want als je je niet gezien voelt, is het heel makkelijk om te verdwijnen.

En als niemand je mist… wie haalt je er dan nog uit?

In het najaar ben ik van plan om meer wijkbijeenkomsten te gaan organiseren rondom de documentaire ‘Waarom stopt ie niet gewoon?’. Wil je daarvan op de hoogte blijven? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief! via het formulier op die pagina.